Bureau Mulder-natuurlijk: Projecten

Monitoring Boommarterportaal De Bilt

Eind 2010 werd tussen De Bilt en Zeist een wegportaal over de N 225 geschikt gemaakt voor gebruik door boommarter en eekhoorn. Het enige andere boommarterportaal, over de A12 ten oosten van Driebergen, is recent verwijderd voor wegverbreding. Of zulke portalen als verbinding voor dieren werken, is nog onbekend. Daarom werd een monitoring uitgevoerd met camera's, zowel op de aangrenzende landgoederen als in de houten portaalgoot zelf.

Meer info: boommarterbrug; rapport

Opdrachtgever en financier: Provincie Utrecht

De wasbeerhond in Nederland

Het is onvermijdelijk, de wasbeerhond Nyctereutes procyonoides zal in de toekomst ook in Nederland gaan leven. Samen met het RIVM worden waarnemingen verzameld en op waarde geschat, en worden dode dieren ingezameld voor onderzoek naar ziektes en parasieten, en ecologische aspecten zoals leeftijd en voortplanting. Voor het Team Invasieve Exoten werd een risicoanalyse (rapport) gemaakt.

Opdrachtgever: eigen initiatief & Team Invasieve Exoten

Financier: Bureau Mulder-natuurlijk, RIVM en Team Invasieve Exoten

Meer informatie Download artikel De Jager

Invloed van vossen

op broedende grauwe ganzen

In een pilot-studie wordt onderzocht in hoeverre vossen invloed kunnen hebben op de vestiging en het broedsucces van grauwe ganzen. De grauwe gans is de laatste tien jaar enorm toegenomen, en het ganzenbeheer is sterk in discussie.

In samenwerking met de Zoogdiervereniging, Sovon en Alterra.

Gefinancierd door het Faunafonds

Foto Edwin Bax

Illustratie Rien Poortvliet

Vossenbeheer bij korhoenders

Om de laatste Nederlandse populatie korhoenders op de Sallandse Heuvelrug te laten overleven, en te laten uitbreiden, wordt op alle fronten hard gewerkt. Ook het beheer van vossen werd geoptimaliseerd, en begeleid met onderzoek waarbij vossen werden uitgerust met GPS-zenders.

Opdrachtgever: Nationaal Park Sallandse Heuvelrug, Staatsbosbeheer & Natuurmonumenten

Financier: Faunafonds

download rapport

Boommarters in Brabant

In Noord-Brabant werden enkele boommarters met zenders losgelaten, om na te gaan wat de beste manier is om een succesvolle herintroductie uit te voeren. In deze provincie loopt tot nu toe slechts af een toe een zwervende boommarter rond, de grote rivieren verhinderen dispersie vanuit het noorden.

Opdrachtgever: Stichting het Groene Woud

Financier: Provincie Noord-Brabant

Afgesloten (met een intern verslag) bij gebrek aan opgevangen boommarters

Foto Ruud van den Akker

Vossenonderzoek in Waterland

Het was de bedoeling om in Waterland (Noord-Holland) een meerjarig onderzoek te doen naar het leven van de vos en naar mogelijkheden het vossenbeheer te optimaliseren. Daarbij zou worden samengewerkt met SOVON, om de predatie op weidevogelnesten nader te onderzoeken. Zowel de provincie Noord-Holland als het Faunafonds wilden dit onderzoek graag laten uitvoeren. Helaas wilden boeren en jagers niet meewerken. Het bleef dus bij een pilot-onderzoek om de techniek van de GPS-zenders te optimaliseren.

Financiers: Faunafonds en Provincie Noord-Holland

Toelichting en resultaten

Wilde kat in Zuid-Limburg!

De wilde kat Felis silvestris komt voor in de Ardennen en de Eifel, en breidt zich langzaam uit. Een inventarisatie met fotovallen van de bossen van Zuid-Limburg, eind 2006, heeft aangetoond dat de wilde kat nu ook de grens is overgestoken.

Opdrachtgever: Provincie Limburg

Meer informatie

Wilde kat in de Ardennen. Foto Paul Voskamp

Vossen en hamsters

In Zuid-Limburg worden hamsters (‘korenwolven’) uitgezet in verschillende akkergebieden. Zolang de nieuwe hamsterpopulaties nog niet op volle sterkte zijn, worden de vossen in hun directe omgeving geschoten om predatie tegen te gaan. Dit vossenbeheer wordt door Bureau Mulder-natuurlijk geëvalueerd op kwaliteit en effectiviteit.

Opdrachtgever: Faunabeheer-eenheid Zuid-Limburg, met subsidie van de Provincie Limburg en het Faunafonds

Rapport PDF (let op: 17 Mb!)

Boommarters in Brabant

Wat zijn de kansen en mogelijkheden voor de boommarter in de Provincie Brabant? Nu wordt er maar zelden een exemplaar gezien. Een studie moet aangeven of de boommarter het zelf gaat redden, of dat hij hulp nodig heeft. Wat moet er gebeuren aan bosbeheer en het maken van ecologische verbindingen,etcetera.

Opdrachtgever: Stichting Het Groene Woud in Uitvoering, met subsidie van de Provincie Brabant

Uitvoering samen met Ecoplan

Lokaal vossenbeheer in Brabant

De provincie Brabant wilde uitzoeken of lokaal beheer van vossen, ter bescherming van weidevogelpopulaties, mogelijk is. Een plan voor een pilot voor vossenbeheer in twee weidevogelgebieden is opgesteld.

Opdrachtgever: Provincie Brabant

Boommarters in de Gelderse Vallei

Onderzoek door de Boommarterwerkgroep Nederland heeft duidelijk gemaakt dat er tussen de Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe ook boommarters leven. Om draagvlak te creëren voor de bescherming en uitbreiding van deze verspreid levende boommarters werd een brochure gemaakt voor beheerders en beleidsmakers in de regio.

Opdrachtgever: De Zoogdiervereniging VZZ

Download bruchure Deel 1 Deel 2

Foto: Ben van den Horn

Schapen en vossen

In Noord-Holland worden af en toe schapen en lammeren aangevreten door vossen, en worden mogelijk lammeren door vossen gedood en opgegeten. In Waterland werd een inventarisatie uitgevoerd van de omvang en de aard van dit probleem. Boeren meldden de gevallen, waarop dan zo mogelijk direct inspectie ter plekke plaats vond. Daarnaast werd de literatuur over dit onderwerp samengevat.

Opdrachtgever: Provincie Noord-Holland

Download rapport

Vossen in de duinen

Tussen 1980 en 2000 zijn in de duinstreek van Noord- en Zuid-Holland drie grote onderzoeksprojecten naar de leefwijze en de aantallen van de vos uitgevoerd, met behulp van o.a. telemetrie (zie ook verderop). De resultaten daarvan werden opnieuw en op een onderling goed vergelijkbare manier uitgewerkt en gerapporteerd.

Opdrachtgevers: de drie Duinwaterbedrijven en de Vereniging voor Zoogdierkunde en Zoogdierbescherming

Download artikel De Levende Natuur

Vossensymposium

In mei 2004 werd in Utrecht een vossensymposium georganiseerd, ‘Naar een effectief en sociaal geaccepteerd vossenbeheer’, waar de nationale en internationale kennis over de vos over het voetlicht kwam, ten behoeve van beleidsmakers en beheerders. Er waren meer dan honderd deelnemers.

Uitvoering samen met Alterra. Opdrachtgever: Faunafonds

Verslag: ‘Naar een effectief en breed geaccepteerd vossenbeheer’. Uitgave Faunafonds

Internationale vossenworkshop

In mei 2004 werd in Wassenaar een tweedaagse workshop georganiseerd met zo’n vijfentwintig onderzoekers uit zeven Europese landen, om te verkennen of een internationaal project over predator- en met name vossenbeheer mogelijk was. Er wordt aan verder gewerkt.

Uitvoering samen met Alterra. Opdrachtgevers: Duinwaterbedrijven en Faunafonds

Vossenlintworm en vossenecologie

In 2002 en 2003 werden in Zuid-Limburg vossen geschoten voor onderzoek naar de vossenlintworm, door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiene (RIVM). Deze vossen werden door Bureau Mulder-natuurlijk onderzocht op ecologische aspecten: maaginhoud, leeftijd, conditie, voortplanting et cetera, en er werden aanbevelingen gedaan voor het vossenbeheer in relatie tot de hamster-uitzetprojecten.

Uitvoering samen met Alterra en RIVM. Opdrachtgever: Provincie Limburg.

Rapport: ‘Ecologisch onderzoek aan geschoten geschoten vossen in Zuid-Limburg, 2002-2003’. Samenvatting Rapport pdf

Egels en verkeer In 1996 werd de omvangrijke literatuur over egels en verkeer op een rij gezet, geanalyseerd en samengevat, als basis voor verder effectgericht onderzoek. In dienst van de Vereniging voor Zoogdierkunde en Zoogdierbescherming Opdrachtgever: Dienst Weg- en Waterbouwkunde, Rijkswaterstaat Rapport: ‘Egels en auto's: een literatuurstudie’
	Uitzetten van dassen Van 1992 tot 1995 werden twee herintroductieprojecten met onderzoek begeleid en mede-vormgegeven. Uitgezette, gezenderde dassen werden gevolgd in Overijssel en Friesland, en de factoren die hun lot bepaalden werden geanalyseerd, resulterend in aanbevelingen voor verbetering van uitzetprocedures (en overwegingen over de zin van herintroductie). In dienst van het Instituut voor Bos- en Natuuronderzoek te Arnhem Opdrachtgever: Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij Rapport: ‘Herintroductie van dassen in Overijssel en Friesland’ Samenvatting Artikel Lutra 1996 PDF
Lynx uitzetten? Een literatuurstudie (1992) naar de zin en de haalbaarheid van het herintroduceren van de lynx in Nederland, resulterend in een rapport. In dienst van Natuurmonumenten Rapport: ‘De lynx nog niet los’
	Kleine zoogdieren in Drenthe en Oost-Groningen, en in Friesland Eind zestiger jaren werd de verspreiding van de kleine zoogdieren in Drenthe en Oost-Groningen bestudeerd aan de hand van vangsten en braakbalanalyses. In 1994 werd hetzelfde gedaan voor Friesland. Christelijke Jeugdbond van Natuurvrienden / Vereniging voor Zoogdierkunde en Zoogdierbescherming
Wulpen in de broedtijd Van 1982 tot 1988 werd een onderzoek op eigen initiatief en voornamelijk met eigen middelen uitgevoerd naar de ecologie van de wulp in de broedtijd, voortbouwend op kennis verkregen in het onderzoek aan de vos en zijn invloed op prooidieren. Naast 'duinwulpen' werden een graslandpopulatie bij Arnhem en een hoogveenpopulatie in Zweden op inventieve wijze bestudeerd en met elkaar vergeleken. Het onderzoek in Zweden gebeurde met hulp van enkele subsidies, o.a. van ZWO, FONA en Svenska Institutet in Stockholm. Uitvoering samen met A.H. Swaan
	Hermelijnen in het duin, en wat bepaalt hun verspreiding in Nederland? De ecologie van de hermelijn in de duinen werd bestudeerd aan de hand van de literatuur en de archieven van het Provinciaal Waterleidingbedrijf Noord-Holland. De verspreiding in Nederland werd onder de loep genomen aan de hand van de gegevens van het Atlasproject van de VZZ. In dienst van het Centrum voor Milieukunde, Rijksuniversiteit Leiden.
Steltlopers in Siberië Tijdens deelname (drie maanden) aan een rotgansexpeditie naar Taimyr, Siberië, 1995. Doel van mijn deelname was een studie naar de poolvos (populatiedichtheid, verplaatsingen, rol bij bepaling broedsucces rotgans), maar bij gebrek aan vossen werd vooral studie verricht naar broedsucces en broeddichtheid van steltlopers; de deelname resulteerde in twee interne rapportjes. Als vrijwilliger bij het Instituut voor Bos- en Natuuronderzoek, Wageningen Opdrachtgever: Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij	foto: Jan van Kam
	Vossenmonitor Uitgezocht werd of en hoe de vossenpopulatie in Noord-Holland gemonitoord kan worden. In dienst van Vereniging voor Zoogdierkunde en Zoogdierbescherming. Opdrachtgever: Provincie Noord-Holland Rapport: ‘Hoe is de vossenpopulatie in Noord-Holland te monitoren?’
Vossenonderzoek Meijendel en Berkheide Van 1997 tot 2000 werd de vossenpopulatie van de duinen tussen Den Haag en Katwijk onderzocht, ten behoeve van het beheer door Duinwaterbedrijf Zuid-Holland. Vossen werden gezenderd en gevolgd (telemetrie), hun voedsel werd bestudeerd, dode vossen werden onderzocht, jonge vossen werden gevangen en gemerkt, et cetera. In dienst van Duinwaterbedrijf Zuid-Holland Rapport: ‘De vos in Meijendel en Berkheide’ Samenvatting Summary Artikel in Zoogdier 11(4) 22-23
	Vossen in de Lauwersmeer De situatie van de vos in en rond het Lauwersmeer werd onderzocht in verband met predatie op vogels, en adviezen werden gegeven met betrekking tot het vossenbeheer. Uitvoering in samenwerking met Bureau Altemburg & Wymenga Rapport: ‘De vossenproblematiek rond het Lauwersmeer: een verkenning’
Vossenonderzoek Noordhollands Duinreservaat Van 1979 tot 1984 werd de vossenpopulatie van de duinen tussen Wijk aan Zee en Egmond onderzocht, ten behoeve van het beheer door het Provinciaal Waterleidingbedrijf Noord-Holland. Vossen werden gezenderd en gevolgd (telemetrie), hun voedsel werd bestudeerd, dode vossen werden onderzocht, jonge vossen werden gevangen en gemerkt, de invloed van de vos op fazant en wulp werd onderzocht, et cetera. In dienst van het Provinciaal Waterleidingbedrijf Noord-Holland Rapport: ‘De vos in het Noordhollands Duinreservaat’ (5 delen) Samenvatting
	Hoofdredactie tijdschrift Zoogdier Zeven jaar lang werd de Vereniging voor Zoogdierkunde en Zoogdierbescherming als vrijwilliger gediend als hoofdredacteur van het populair-wetenschappelijke tijdschrift Zoogdier.

LOPENDE PROJECTEN

AFGESLOTEN PROJECTEN

PROJECTEN VAN VÓÓR BUREAU MULDER-NATUURLIJK