Boommarterbrug

(tekst dd 2 januari 2012)

Wat is een 'boommarterbrug'? Dat is (in dit geval) een aangepast wegportaal, zo'n ijzeren constructie die over de weg heen staat en waaraan de richtingsborden en andere verkeers-aanwijzingen hangen. Het bovendeel heeft een driehoekige dwarsdoorsnede en bestaat uit ijzeren buizen. Het is al weer lang geleden dat Sim Broekhuizen opperde dat zulke portalen in bosrijke gebieden gebruikt zouden kunnen worden om boommarters en eekhoorns een veilige oversteekmogelijkheid te bieden. Een paar jaar terug is dat uitgeprobeerd met een wegportaal over de A12, ten oosten van Driebergen. Daartoe werd binnen de driehoekige constructie een houten bak ('loop-goot') gemaakt over de gehele lengte, en werd er aan beide kanten een verlengstuk gemaakt dat het bos in stak. Dat werd dan weer met dikke touwen verbonden aan één of meer bomen. Helaas is van die boommarterbrug nooit goed onderzocht of boommarters en eekhoorns er wel eens gebruik van maakten. Intussen is die boommarterbrug verdwenen omdat de A12 verbreed wordt.

In november 2010 werd echter een tweede aangepast portaal neergezet, nu over de provinciale weg Utrecht-Zeist (N237). Zie krantenartikel. Dat verbindt de bossen van Beerschoten en Beerschoterveld met die van Landgoed Vollenhoven. Vanaf mei 2011 onderzoek ik of er boommarters en eekhoorns voorkomen in het bos aan beide kanten, en of die gebruik maken van de brug. Dat doe ik met behulp van fotovallen, automatische camera's die foto's of filmpjes maken zodra er iets voor de lens beweegt. Op de brug zelf zit ongeveer in het midden ook zo'n camera.

Uit het werken met fotovallen bleek al snel dat de eekhoorn aan beide kanten voorkomt, en de boommarter in ieder geval aan de noordkant, in Landgoed Beerschoterveld. Uiteraard kwamen er ook allerlei andere dieren voor de camera's: vos, haas, konijn, ree, das (alleen Beerschoterveld), bosmuis, buizerd, grote bonte specht, kauw, koolmees, merel en gaai. En natuurlijk de honden van de bewoners, en een kat.

In juli en augustus kwamen een paar verrassingen. Eerst werd op 15 juli ook op Vollenhoven een boommarter gefilmd. Het was nog niet bekend dat die soort daar voorkwam. De boommarter was de laatste jaren al wel waargenomen op Oostbroek en de Niënhof, dus helemaal onverwacht kwam deze waarneming niet. En dan de klapper: op 7 augustus rende plotseling een eekhoorn door de goot in het portaal, van Beerschoterveld naar Vollenhoven. Dat was om half negen 's ochtends. Aan het eind van de middag, rond tien voor vijf, rende hij weer terug naar Beerschoten. Net een forens! Uit zijn gedrag, helemaal niet voorzichtig, maak ik op dat hij al eens eerder over de brug gelopen moet hebben, dus voordat de camera in de goot werd geïnstalleerd (dat was op 2 juli). Zowel het filmpje van de boommarter als de filmpjes van de overstekende eekhoorn zijn HIER te zien. Het Utrechts Nieuwsblad besteedde aandacht aan dit succes (krantenartikel).

In december 2011 werden de camera's op de landgoederen weggehaald. De camera op de brug zelf blijft het eventuele gebruik ervan nog enige tijd registreren. Een aantal opnamen op landgoed Vollenhoven is gebundeld in een filmpje. Ook van Beerschoterveld is er zo'n filmpje.

Het afsluitende rapport is hier te vinden.